کیفیت هوای تهران در مهر ۱۴۰۵؛ فقط ۴ روز آلوده در برابر ۲۰ روز پارسال

با شروع پاییز، معمولاً نگرانی تهرانی‌ها از بازگشت آلودگی هوا بیشتر می‌شود. اما آمار تازه نشان می‌دهد کیفیت هوای تهران در مهر ۱۴۰۵ به‌طور محسوسی بهتر از سال گذشته بوده است. بر اساس داده‌های شرکت کنترل کیفیت هوای تهران که لردگان در روزهای اول آبان منتشر شد، پایتخت‌نشینان در مهرماه امسال فقط چهار روز هوای ناسالم برای گروه‌های حساس را تجربه کردند؛ رقمی که سال گذشته به ۲۰ روز رسیده بود.

مهر ۱۴۰۵ در یک نگاه

• ۲۶ روز هوای قابل قبول
• ۴ روز هوای ناسالم برای گروه‌های حساس
• آلوده‌ترین روز: ۱۲ مهر، با رسیدن شاخص ذرات معلق کوچک‌تر از ۲.۵ میکرون به ۱۱۲
• آلاینده شاخص: ذرات معلق کوچک‌تر از ۲.۵ میکرون (PM2.5)

مقایسه با سال‌های گذشته

بر اساس گزارش ایسنا و صدا و سیما، تهرانی‌ها در مهر سال گذشته (۱۴۰۴) فقط ۱۰ روز هوای قابل قبول داشتند، ۱۹ روز هوا برای گروه‌های حساس ناسالم بود و یک روز هم برای همه گروه‌ها ناسالم گزارش شد. آلوده‌ترین روز مهر ۱۴۰۴ روز ۱۰ مهر بود که شاخص ذرات کوچک‌تر از ۱۰ میکرون به ۱۸۱ رسید.

نگاهی به سال‌های قبل‌تر هم جالب است: در مهر ۱۴۰۳، ۲۲ روز قابل قبول و ۸ روز ناسالم برای گروه‌های حساس ثبت شد. در مهر ۱۴۰۲ فقط دو روز هوا برای گروه‌های حساس ناسالم بود و در مهر ۱۴۰۱، ۲۵ روز قابل قبول، ۴ روز ناسالم برای گروه‌های حساس و یک روز بسیار ناسالم گزارش شد. بنابراین مهر امسال در کنار مهر ۱۴۰۲ یکی از بهترین مهرماه‌های چند سال اخیر بوده است.

روزشمار هوای تهران از ابتدای سال

گزارش منتشرشده در اول آبان، تصویر کلی سال ۱۴۰۵ را هم نشان می‌دهد. از ابتدای سال تا اول آبان:

• روزهای پاک: ۱۲ روز (سال گذشته در مدت مشابه ۶ روز)
• روزهای قابل قبول: ۱۷۲ روز (سال گذشته ۱۱۴ روز)
• روزهای ناسالم برای گروه‌های حساس: ۳۰ روز (سال گذشته ۸۴ روز)
• روزهای ناسالم برای همه: ۲ روز (سال گذشته ۸ روز، به‌علاوه ۲ روز بسیار ناسالم و ۲ روز خطرناک)

نکته مهم اینکه امسال تاکنون هیچ روزی در وضعیت «بسیار ناسالم» یا «خطرناک» در ایستگاه‌های سنجش تهران ثبت نشده است.

وضعیت روزهای اخیر

شاخص کیفیت هوا در هفته پایانی مهر بیشتر در محدوده زرد بود: جمعه ۲۴ مهر شاخص ۱۰۸ و ناسالم برای گروه‌های حساس بود، اما از ۲۵ تا ۳۰ مهر عددها بین ۸۳ تا ۹۸ و در وضعیت قابل قبول ثبت شدند. روز جمعه اول آبان هم شاخص روی ۹۵ قرار داشت و میانگین ۲۴ ساعته ۹۸ بود. داده‌های ایستگاهی ۵ آبان نیز نشان می‌دهد در بیشتر مناطق، بالاترین شاخص گزارش‌شده زیر ۱۰۰ بوده، هرچند برخی ایستگاه‌ها مانند دانشگاه تهران برای دی‌اکسید نیتروژن عددی بالاتر از ۱۰۰ ثبت کرده‌اند.

شاخص کیفیت هوا را چطور بخوانیم؟

شاخص AQI از صفر تا ۵۰ «پاک» (سبز)، ۵۱ تا ۱۰۰ «قابل قبول» (زرد)، ۱۰۱ تا ۱۵۰ «ناسالم برای گروه‌های حساس» (نارنجی)، ۱۵۱ تا ۲۰۰ «ناسالم» (قرمز)، ۲۰۱ تا ۳۰۰ «بسیار ناسالم» (بنفش) و بالاتر از ۳۰۰ «خطرناک» است. ذرات PM2.5 حدود یک‌سی‌ام قطر موی انسان‌اند و منشأ اصلی آن‌ها احتراق سوخت، خودروهای دیزلی بدون فیلتر دوده و فرایندهای صنعتی است.

آیا زمستان هم همین‌طور خواهد بود؟

کارشناسان معمولاً یادآوری می‌کنند که اوج آلودگی تهران در آذر و دی و با پدیده وارونگی دما رخ می‌دهد. بنابراین آمار خوب مهرماه تضمینی برای ماه‌های سرد نیست. گروه‌های حساس، یعنی کودکان، سالمندان، زنان باردار و بیماران قلبی و تنفسی، بهتر است همچنان شاخص روزانه را دنبال کنند و در روزهای نارنجی فعالیت طولانی در فضای باز را کاهش دهند.

جمع‌بندی

مهر ۱۴۰۵ با ۲۶ روز هوای قابل قبول و تنها ۴ روز آلوده، کارنامه بسیار بهتری نسبت به سال قبل داشت و روند کل سال هم بهبود را نشان می‌دهد. با این حال، ماه‌های اصلی آلودگی هنوز پیش رو هستند.